Waarom is een beeldverhaal goed voor u?

Woord vs. beeld

Wat leest makkelijker? Een wetenschappelijke publicatie of de Donald Duck? Het antwoord is simpel. Wat maakt nu het onderscheid? Wanneer gebruik je wat?

Veel informatie is schriftelijk vastgelegd en wordt bovendien schriftelijk gecommuniceerd naar andere partijen. Afhankelijk van uw doelgroep kiest u een bepaalde tekststijl. Moeilijke onderwerpen aan leken uitleggen doet u door vaktaal weg te laten, korte zinnen toe te passen en een opbouwende structuur in de tekst te gebruiken.

Veel spelregels dus, die iedere schrijver bovendien naar eigen inzicht invult. Het gevolg hiervan is dat de boodschap niet altijd goed aankomt. Het gebruik van goed beeldmateriaal vult de tekst aan of vervangt zelfs de tekst.

Plaats een rij van vier blauwe stenen naast elkaar. Doe dit vier keer.Plaats vervolgens een rij van drie oranje stenen naast elkaar op de blauwe stenen. Doe dit drie keer naast elkaar. Centreer vervolgens dit groepje met oranje stenen op de blauwe stenen. Plaats vervolgens twee groene stenen naast elkaar op de oranje stenen. Plaats vervolgens een rij van 2 groene stenen naast de aanwezige groene stenen. Centreer vervolgens dit groepje stenen ten opzichte van de oranje stenen. Plaats vervolgens bovenop de groene stenen de paarse steen. Zorg dat de paarse steen gecentreerd is ten opzichte van de groene stenen. Het bouwwerk ziet er uiteindelijk uit als een kleine piramide.

Of:

 

Dezelfde instructie op basis van tekst en visueel: een plaatje zegt meer dan 1000 woorden

Het mag duidelijk zijn dat het plaatje in het voorbeeld meer zegt dan de tekst. Een enkel plaatje zal echter niet het hele verhaal kunnen vertellen. Daarentegen kan bij het gebruik van teveel plaatjes de indruk wekken dat de lezer infantiel wordt behandeld. De schrijver moet daarom goed bewust zijn van wat de lezer al weet en waar hij/zij ondersteuning nodig heeft in de tekst.

Een alternatief

Als een boodschap flink de aandacht moet trekken, is het ook mogelijk om animaties te gebruiken. Met een animatie kan in een tijdsbestek van ca. een minuut een moeilijk principe worden uitgelegd. Ga maar eens na, waarom zijn reclames vaak korte filmpjes of animaties in plaats van een artikel?

Animaties worden (nog) niet veel gebruikt, terwijl het een organisatie wel meer uniek maakt. Daarnaast nemen huidige generaties steeds meer informatie op middels beeldverhalen. U blijft waarschijnlijk ook makkelijker stilstaan bij een beeld. Blader maar eens in een boek met veel tekst. Uw blik blijft vaak hangen bij een beeld.

Wat ziet u eerst bij het kijken van dit plaatje?

Dit effect wordt nog versterkt door bewegend beeld. Lees maar eens een boek als de televisie aan staat. Daarom hebben beeldverhalen in de vorm van animaties vaak het meeste effect. Bovendien wordt het laten maken van animaties steeds meer betaalbaar en professioneler. Ter afsluiting willen we in ieder geval meegeven: stem de verhouding van het gebruik van beeldmateriaal, animaties en tekst goed af op de doelgroep. Met de juiste mix van deze drie middelen bereikt u een optimaal resultaat.

Welke kwaliteit afbeeldingen kies je?

Er zijn verschillende bestandstypes die ieder eigen voor- en nadelen hebben. Het is van belang je steeds af te vragen waarvoor je het bestand gaat gebruiken.

JPG is een gangbaar formaat. Deze zijn alleen niet geschikt voor transparante achtergronden. JPG’s zijn vaak groot en je kunt dit verkleinen naar een ander formaat. Je verliest dan wel beeldkwaliteit, maar dat hoeft niet altijd een probleem te zijn.

Zo zijn PNG formaten vaak wel klein zonder beeldverlies en deze kunnen wel voor een transparante achtergrond gebruikt worden. Dit type afbeeldingen wordt vaak gebruikt voor websites.

Gebruik voor drukwerk bestanden die een hoge resolutie hebben (minimaal 300 dpi – dots per inch). Voor web volstaan afbeeldingen met en resolutie van 72 dpi. Veel afbeeldingen op internet (JPG, PNG, GIF) zijn minder dan 300 dpi en zijn druktechnisch niet geschikt. Bij de eigenschappen of details van het bestand zie je de afmetingen in pixels. Je kunt dan berekenen hoe groot jouw afbeelding in cm is. Vaak vind je de afmetingen van een afbeelding ook in een fotobewerkingsprogramma zoals Photoshop. Vergroot nooit een JPG/PNG afbeelding handmatig, want dan verliest de afbeelding kwaliteit en wordt het pixelachtig. Print altijd een afbeelding eerst zelf uit, zodat je de drukkwaliteit kunt beoordelen.

Hoe zorg je voor een aantrekkelijke compositie?

Compositie is het ordenen van beeldelementen volgens een vooraf bepaalde strategie. Het is een poging tot creëren van orde in de chaos.

Met aantrekkelijke compositie kan je ervoor zorgen dat mensen langer bij je beeld blijven hangen en informatie beter onthouden. Er zijn een aantal regels waar je rekening mee kunt houden.

Symmetrie is aantrekkelijk, mensen houden van symmetrie. Plaats het beeld echter nooit keurig op de horizontale lijn in het midden van je pagina; daarmee wordt het saai.

Zo zie je bij deze gerbera dat het ene beeld veel aantrekkelijker is dan het andere beeld.

Zet de beeldelementen op de snijpunten van het 9 vakraster.

In het portret voorbeeld hieronder zie je dat een beeld sterker is waarbij het onderwerp op een snijvlak staat, dan wanneer het keurig in het midden is geplaatst.

Maak een visueel pad waarmee je de aandacht van het publiek stuurt. Er is onderzoek gedaan naar de ‘human gaze’ en ‘eyetracking’. Het blijkt zo te zijn dat je brein automatisch de richting van de ogen op de afbeelding volgt. Een tekst in de kijkrichting valt minimaal 20% meer op dan teksten buiten de kijkrichting. Voor e-commerce is het dus handig om daar een call-to-action of een conversiebutton te plaatsen. Bij bedrijfspresentaties en documenten kan je zo de nadruk leggen op belangrijke informatie.

In de westerse maatschappij lezen we van links naar rechts en van boven naar beneden. Het brein zal zo ook kijken naar visuele informatie. Zet daarom de belangrijkste informatie linksboven. Sowieso is de linkerkant van een informatiebron ook belangrijker dan de rechter kant.

Zorg voor een spannend beeld dat voor verrassing zorgt en waarmee de kijker zijn hersenen even kan activeren, zoals bij dit beeld over New York. Maar gebruik dit met mate.

Gebruik de meeste kleur en contrast op het onderwerp dat je in beeld wilt brengen.

Download de gratis instructiepagina over verschillende compositieregels.

Gebruik altijd rechtenvrije afbeeldingen

Iedere afbeelding valt onder het auteursrecht en je hebt toestemming nodig van de maker om het te gebruiken en eventueel te wijzigen. Hoe kom je erachter of er op een tekst of afbeelding auteursrechten zitten en of je het mag gebruiken? Als je op een site een tekst of afbeelding tegenkomt die je zou willen gebruiken, ga er dan van uit dat er auteursrechten opzitten. Lees de site goed om te kijken of dit ook echt het geval is. Dit duurt vaak lang en is ingewikkeld. Er zijn speciale websites, zoals Pixabay waarbij alle inhoud vrij wordt gegeven onder Creative Commons, waardoor ze veilig kunnen worden gebruikt zonder toestemming te vragen of credit aan de kunstenaar te geven – zelfs voor commerciële doeleinden. Dit wordt CCzero licentie genoemd, of teel een vrij te gebruiken afbeelding ook voor commercieel gebruik. 

Auteursrechtelijke bescherming is tijdelijk. In Nederland is de vuistregel dat de duur van deze bescherming afloopt op 1 januari, 70 jaar na de dood van de maker. Het wordt dan publiek domein, oftewel vrij te gebruiken.

Als bovenstaande twee voorbeelden niet van toepassing zijn, dan gelden er restricties in het gebruik:

BY

Bij dit symbool moet je de naam vermelden van de oorspronkelijke auteur. Zonder die vermelding is het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk en afgeleide werken niet toegestaan. Op de website Freepik zie je deze vorm veelal.

NC

Het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk en afgeleide werken mag voor niet-commerciële doeleinden. Dus wel voor thuisgebruik. Ook deze vorm zie je veelal op Freepik.

ND

Het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk is toegestaan, maar niet het veranderen van het werk

SA

Het distribueren van afgeleide werken is alleen toegestaan onder een licentie van het oorspronkelijke werk.

Op Shutterstock kan je afbeeldingen kopen die onder bovenstaande licentierechten vallen.

Hierbij een handige link ‘Mag ik dat beeld gebruiken?’

Hoe krijg je goede kwaliteit afbeeldingen op Facebook?

Als je op Facebook jouw beeldverhaal wilt vertellen, kan je wel eens voor verrassingen komen te staan. Een prachtige afbeelding in JPG formaat, verandert in een korrelig, onzuiver beeld. Dat is niet de professionele uitstraling die je wilt bereiken. Dat komt omdat Facebook de afbeeldingen aanpast/comprimeert.

TechWyse heeft een cheatsheet gemaakt met alle aanbevolen afmetingen voor afbeeldingen op Facebook.

Toch vind ik dat altijd lastig uit te leggen aan mensen die niet dagelijks met programma’s zoals Photoshop werken. Daarom adviseer ik de website/app Canva. Facebook comprimeert namelijk geen bestanden met het PNG formaat. Canva maakt automatisch een PNG formaat van jouw JPG en je kunt gemakkelijk kiezen uit afmetingen zoals een post/bericht op Facebook, Facebook-cover, Instagram-post, etc. En als kers op de taart kan je jouw afbeeldingen opmaken met teksten, borders, etc.

Een geschikt lettertype vinden

Bij de keuze van een lettertype moet je eerst bedenken waar je het lettertype voor wilt gebruiken. Naast de keuze van een lettertype-familie (zoals script, serif, monospaced, etc) moet je ook opletten dat je een juiste tekenset kiest. Als je namelijk allerlei symbolen nodig hebt, of wilt beschikken over verschillende stijlen (zoals light, bold, super/subscript), dan is het handig om erop te letten dat de tekenset van het lettertype die ook daadwerkelijk bezit.

Er zijn websites met gratis lettertypes zoals

Maar let op: niet ieder lettertype mag zomaar bedrijfsmatig gebruikt worden. Je kunt vaak op de website terugvinden waar het voor gebruikt mag worden, zoals ‘free for commercial use’.

Lettertypes voor websites kiezen is weer een geval apart. Het lettertype dat je kiest moet geïnstalleerd zijn op de computer van de bezoeker. Is dat niet het geval? Dan krijgt hij een ander lettertype te zien. Om je ervan te verzekeren dat de bezoeker van je website het juiste lettertype ziet, kan je gebruik maken van Google Fonts. Google Fonts zorgt ervoor dat op alle systemen de lettertypes hetzelfde zichtbaar zijn. Daarmee hoef je dus niet meer alleen voor de ‘veilige’ webfonts te gaan zoals Helvetica, Arial of Verdana.

Wat voor uitstraling heeft het lettertype dat je kiest?

De keuze van een lettertype/font is erg belangrijk. Het moet passen bij je doelgroep en je kunt er de juiste uitstraling mee geven. Een serieuze brief maak je bijvoorbeeld nooit in comic sans op. En een folder voor slechtzienden niet in script. Een hip trendy bedrijf zal niet snel gaan voor een serif lettertype.

Hierboven staan voorbeelden van lettertype-families en de uitstraling die zij hebben naar je doelgroep.

Wanneer kies je serif lettertypes en wanneer sans-serif?

Een lettertype zonder schreven (dus zonder dunne dwarsstreepjes aan het uiteinde van de verticale en horizontale balken) wordt sans-serif genoemd. Bekende lettertypes zijn Helvetica, Myriad, Arial, Calibri en Verdana.

Een lettertype met schreven (dus met pootjes aan het uiteinde van de verticale en horizontale balken) wordt serif genoemd. Bekende lettertypes zijn Times new roman, Georgia en Palatino.

Een schreef geeft een letter een grotere vormvariatie. Letters kun je dan beter onderscheiden van elkaar en dus beter lezen. De schreven begeleiden de ogen van de lezer als het ware langs de zin. Voor lange gedrukte teksten is een serif lettertype het meest geschikt.

De schreven/pootjes zijn soms ook storend, bijvoorbeeld een computerbeeld kan een schreef niet altijd fijn weergeven. Voor het web en korte teksten zoals titels en logo’s wordt vaak een sans-serif lettertype gebruikt. Als er een snelle actie van de lezer nodig is, zoals bij webshops/e-commerce wordt er ook vaak gekozen voor een schreefloos lettertype. Deze worden vaak moderner beschouwd dan de serif lettertypes.